Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. WZ biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający z dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

Biegają już 28 lat - Sadek 2017

W ubiegłą niedzielę w miejscowości Sadek odbyła się XXVIII edycja Ogólnopolskiego Biegu...

Więcej...
IV edycja "24 godziny w Dojo"

Po raz czwarty adepci Karate Kyokushin Matsushima Polska, w dniach 16-17 czerwca 2017 roku,...

Więcej...
Stypendia w MUSHIN rozdane

Zgodnie z podjętą we wrześniu decyzją trenerów SKKK MUSHIN, oraz zarządu Stowarzyszenia MUSHIN,...

Więcej...
Sukcesy Szydłowieckiego Klubu Karate Kyokushin Mushin

Ostatni czas dla karateków Szydłowiecki Klub Karate Kyokushin Mushin był bardzo pracowity ale...

Więcej...

Edukacja

W sierpniu nabór uzupełniający do oddziałów przedszkolnych w szkołach

Po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego dla dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym,...

Więcej...
Uroczyste zakończenie roku szkolnego w szydłowieckim „Koperniku”

22 czerwca 2017r. w Publicznym Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szydłowcu miało miejsce...

Więcej...
WYSOKIE WYNIKI EGZAMINÓW GIMNAZJALNYCH W ZESPOLE SZKÓŁ im. JANA PAWŁA II

Rewelacyjnie egzamin gimnazjalny w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Zespole Szkół w Szydłowcu w 2017...

Więcej...
"Kopernik" najlepszy w ringo

15 maja odbyły się zawody powiatowe w ringo. W zawodach wzięło udział 5 drużyn z powiatu...

Więcej...

Kultura

Zapraszamy na plenerową projekcję filmową

Już w najbliższą sobotę zapraszamy na plenerową projekcję filmową. 22 lipca o godz. 21.30 na...

Więcej...
VIII Dzień Jagody w Sadku

15 lipca już po raz ósmy odbył się Dzień Jagody w Sadku. Wyjątkowa atmosfera i przepyszne jagody...

Więcej...
XXVI PRZEGLĄD KAPEL I ZESPOŁÓW LUDOWYCH STYLIZOWANYCH im. JANA DERLETY

11 czerwca br. na dziedzińcu zamkowym w Szydłowcu po czterech latach przerwy odbył się XXVI...

Więcej...
XXVI PRZEGLĄD KAPEL I ZESPOŁÓW LUDOWYCH STYLIZOWANYCH im. JANA DERLETY

W niedzielę, 11 czerwca br. po pięciu latach przerwy Szydłowiec znowu mienić się będzie...

Więcej...