Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. Z biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił o szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający w dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

Rozgrywki sportowe - grali w kosza i tenisa

3 sierpnia odbył się Turniej Tenisa Ziemnego o Puchar Burmistrza Szydłowca. W turnieju zwyciężył...

Więcej...
Na kortach o puchar Burmistrza

Zapraszamy do udziału w rywalizacji sportowej. 3 sierpnia (sobota) od godz. 9.00 na kortach przy...

Więcej...
IX TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ OSP O PUCHAR BURMISTRZA

W niedzielę 07.07.2019 r. na Orliku w Majdowie odbył się IX Turniej Piłki Nożnej Ochotniczych...

Więcej...

Edukacja

Od września ruszy Akademia Wiedzy

Na kilka dni przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego mamy dobre wiadomości dla uczniów...

Więcej...
Gdzie radosna zabawa to codzienność

Od września 2019 roku Miejski Zespół Żłobków w Szydłowcu czeka na kolejne dzielne dzieciaczki....

Więcej...
Przed nowym rokiem szkolnym

Wakacje to czas, kiedy w murach szkolnych uczniowski gwar zastępują odgłosy prac remontowych....

Więcej...
UROCZYSTOŚĆ NADANIA SZTANDARU SZKOŁY

"Sztandar to symbol, świętość. Jego miejsce tkwi gdzieś między hymnem narodowym a przysięgą...

Więcej...

Kultura

XXVII PRZEGLĄD KAPEL I ZESPOŁÓW LUDOWYCH STYLIZOWANYCH im. JANA DERLETY

XXVII PRZEGLĄD KAPEL I ZESPOŁÓW LUDOWYCH STYLIZOWANYCH im. JANA DERLETY organizowany przez...

Więcej...
Kultura Łączy Pokolenia

Takich sierpniowych dni w Szydłowcu jeszcze nie było. Przez cały weekend 23-25 sierpnia, na...

Więcej...
Zapraszamy na dożynki

Szanowni Państwo!
Podobnie, jak w latach ubiegłych gmina Szydłowiec organizuje Dożynki Gminne....

Więcej...
Festiwal muzyki disco- polo

14 lipca na stadionie Szydłowianki Szydłowiec odbył się 8 Pomidzi Hit Festiwal. Zabawa trwała do...

Więcej...