Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. WZ biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający z dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

Turniej Piłki Nożnej Oldbojów

W sobotę 2 września odbył się Turniej Piłki Nożnej Oldbojów o Puchar Burmistrza Szydłowca Artura...

Więcej...
Turniej drużyn OSP

27 sierpnia br. na stadionie KS „Szydłowianki” odbył się VII Turniej w Piłce Nożnej Drużyn...

Więcej...
Biegają już 28 lat - Sadek 2017

W ubiegłą niedzielę w miejscowości Sadek odbyła się XXVIII edycja Ogólnopolskiego Biegu...

Więcej...
IV edycja "24 godziny w Dojo"

Po raz czwarty adepci Karate Kyokushin Matsushima Polska, w dniach 16-17 czerwca 2017 roku,...

Więcej...

Edukacja

Wręczenie aktu mianowania

25 września w Ratuszu odbyło się wręczenie aktu mianowania. Pani Katarzyna Karpeta – nauczyciel...

Więcej...
Zabrzmiały pierwsze dzwonki!

W tym roku pierwsze dzwonki w szkołach rozbrzmiały nieco później, bo to dziś - 4 września...

Więcej...
Powierzenia dyrektorskie i awanse zawodowe

Na spotkaniu które odbyło się 30 sierpnia w ratuszu Burmistrz Szydłowca Artur Ludew wspólnie z...

Więcej...
Uczniowie dostali stypendia

Zdolnej młodzieży w Szydłowcu nie brakuje. Za II semestr roku szkolnego 2016/2017 przyznano...

Więcej...

Kultura

Muzyczne pożegnanie lata

Szydłowieckie Centrum Kultury – Zamek zaprasza w sobotę 23 września, na koncert pt. „IŚĆ W...

Więcej...
Szydłowiecki Plener Malarski

W dniach od 5 do 12 września już po raz dziewiąty w Szydłowcu spotkali się artyści plastycy, aby...

Więcej...
Szydłowieckie WieńcowanieZapraszamy na XV Szydłowieckie Wieńcowanie

Tradycją mieszkańców gminy Szydłowiec stało się wspólne obchodzenie święta plonów pod nazwą...

Więcej...
9. SZYDŁOWIECKI PLENER MALARSKI

Od 5 do 12 września już po raz 9 w Szydłowcu odbywa się Plener Malarski im. Władysława...

Więcej...