W miejscu dzisiejszego zamku istniał już w XIII wieku rycerski gród obronny, broniący przeprawy przez rozlewiska rzeki Korzeniówki na szlaku Końskie – Wierzbica – Iłża. Zbudowano go na sztucznej wyspie, umocnionej drewniano-ziemnymi konstrukcjami. Drewniane ściany grodu zastąpiono prawdopodobnie jeszcze w XIII lub XIV w. murami z kamienia ułożonymi na pionowo wbitych palach, których resztki znaleziono pod dziedzińcem. Fundatorem zbudowania niewielkiego murowanego dworu był najprawdopodobniej Jakub Szydłowiecki.

W latach 1470 – 1480 Stanisław Szydłowiecki, kasztelan radomski i żarnowski, wybudował murowany zamek złożony z dworu mieszkalnego, wieży bramnej i muru obronnego. Dojazd do zamku zapewniał mist zwodzony. Czterokondygnacyjną część mieszkalną zbudowano z kamienia, na piętra i do wieży wiodły z dziedzińca zewnętrzne drewniane schody. Budynek został otynkowany, a naroża ozdobiono szaroniebieskimi boniami.

Po śmierci Stanisława Szydłowieckiego, w latach 1514 – 1517 dalszą rozbudowę zamku podjął jeden z jego synów, Mikołaj. Wybudował dwupiętrowe skrzydło wschodnie i dostosował do niego istniejący już budynek starego dworu. Od południa powstał mur kurtynowy, łączący skrzydło wschodnie z wieżą bramną, wybrukowano dziedziniec. W reprezentacyjnej części wschodniego skrzydła urządzono loggię widokową. W ciągu około dziesięciu lat powstała wspaniała, renesansowa rezydencja magnacka. Wokół zamkowej fosy założono ogród i zwierzyniec.

Zamkowe wnętrza zdobiły bogate polichromie, których autorami byli Stanisław Samostrzelnik i malarz Piotr, którego na prosbę Krzysztofa Szydłowieckiego, przysłał z Królewca przyjaciel Krzysztofa, Albrecht Hohenzollern.

Dzisiejsza postać zamku zawdzięczamy Radziwiłłom, którzy zostali właścicielami Szydłowca w roku 1548. Radziwiłłowie bardzo dbali o swoje szydłowieckie dobra. Były one oczkiem w głowie Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotki“, który dokonał gruntownej modernizacji zamku. Zmienił komunikację, dobudowując od strony dziedzińca zewnetrzną klatkę schodową, rozbudował loggię wschodniego skrzydła, dobudował narożne bastiony z balkonami widokowymi. Prace kontynoował po jego smierci syn, Albrycht Władysław, wymieniony w inskrypcji umieszczonej w pieknym portalu z radziwiłłowskimi herbami, umieszczonym w 1629 roku nad wewnętrznym, parterowym wejściem do wschodniego skrzydła.

Zamek upiekszali tekże następni właściciele. Mikołaj Radziwiłł i jego żona Maria z Gawdzickich, mieszkający w zamku od 1788 roku, urządzili na nowo komnaty wschodniego skrzydła. Wnetrza otrzymały dekoracje malarskie, wybudowano kominki, piece, położono ozdobne posadzki. Anna Sapieżyna, która w 1802 roku, po śmierci ostatniego spadkobiercy, Macieja Radziwiłła, kupiła zamek na licytacji od rządu autriackiego, urządzała pokoje zamkowe w modnym wówczas stylu empire. Ich śladem jest piękny wystrój jedynej zachowanej z tych czasów komnaty II piętra, tzw. „saloniku sapieżyńskiego“. Niestety – w 1802 roku Anna Sapieżyna, namawiana przez ministra skarbu księcia Druckiego-Lubeckiego, odsprzedała szydłowieckie dobra skarbowi Królestwa Polskiego.

Po powstaniu listopadowym po którym Królestwo Polskie nie tylko straciło własną autonomię lecz formalnie przestało istnieć, a jego obszar stał sie częścią Rosji – tzw. Krajem Przywiślańskim, zamek nadal wchodził w skład dóbr rządowych. Tak zaczął sie jego powolny upadek. Począwszy od lat 30-tych XIX wieku zamek powoli niszczał. Był użytkowany jako siedziba dzierżawcy dóbr rządowych i skład zbozowy, w po powstaniu styczniowym przeszedł pod zarząd Moryca Engemana, który urządził w nim skłąd piwa. Na szczęście jeszcze w 1847 roku wyposażenie kaplicy zamkowej przeniesiono do kościoła św.Zygmunta.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, szydłowiecki zamek został uznany za zabytek. Niszczejące pomieszczenia zaczęto częściowo remontować, choć dotyczyło tpo tylko zachodniego skrzydła. Opiekę nad obiektem sprawowało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół“ , następnie „Związek Strzelecki“. Górne sale II piętra skrzydła zachodniego wykorzystywano na przedstawienia teatralne i zabawy obywatelskie, dolne na magazyny. Dzięki funduszom rządowym zamek udało się uratować przed dewastacją i ruiną remontując pokrycie dachu, usuwając gruz wypełniającu skrzydło wschodnie i naprawiając otwory okienne i ściany.

W czasie wojny zamek zamieszkiwali uchodźcy wysiedleni przez Niemców z terenów Polski zajętych przez III Rzeszę a także Żydzi, gdyż Szydłowiec okupanci zamienili w otwarte getto.

Po wojnie przeprowadzono gruntowne prace remontowe całego obiektu, zakończone w 1963 roku. Poddano konserwacji zabytkową kamieniarkę portali i okien, częściowo zrekonstruowano i zakonserwowano polichromie zewnętrzne i wewnętrzne. W zamku odtwarto dom kultury z kinem studyjnym i biblioteką publiczną. Od roku 1965 mieściła się w w zamku Międzywojewódzka Pracownia Konserwacji Zabytków, a w 1975 otwarto unikalne w skali europejskiej Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych.

(kp)

Sport

Turniej Piłki Nożnej Oldbojów

W sobotę 2 września odbył się Turniej Piłki Nożnej Oldbojów o Puchar Burmistrza Szydłowca Artura...

Więcej...
Turniej drużyn OSP

27 sierpnia br. na stadionie KS „Szydłowianki” odbył się VII Turniej w Piłce Nożnej Drużyn...

Więcej...
Biegają już 28 lat - Sadek 2017

W ubiegłą niedzielę w miejscowości Sadek odbyła się XXVIII edycja Ogólnopolskiego Biegu...

Więcej...
IV edycja "24 godziny w Dojo"

Po raz czwarty adepci Karate Kyokushin Matsushima Polska, w dniach 16-17 czerwca 2017 roku,...

Więcej...

Edukacja

Wręczenie aktu mianowania

25 września w Ratuszu odbyło się wręczenie aktu mianowania. Pani Katarzyna Karpeta – nauczyciel...

Więcej...
Zabrzmiały pierwsze dzwonki!

W tym roku pierwsze dzwonki w szkołach rozbrzmiały nieco później, bo to dziś - 4 września...

Więcej...
Powierzenia dyrektorskie i awanse zawodowe

Na spotkaniu które odbyło się 30 sierpnia w ratuszu Burmistrz Szydłowca Artur Ludew wspólnie z...

Więcej...
Uczniowie dostali stypendia

Zdolnej młodzieży w Szydłowcu nie brakuje. Za II semestr roku szkolnego 2016/2017 przyznano...

Więcej...

Kultura

Muzyczne pożegnanie lata

Szydłowieckie Centrum Kultury – Zamek zaprasza w sobotę 23 września, na koncert pt. „IŚĆ W...

Więcej...
Szydłowiecki Plener Malarski

W dniach od 5 do 12 września już po raz dziewiąty w Szydłowcu spotkali się artyści plastycy, aby...

Więcej...
Szydłowieckie WieńcowanieZapraszamy na XV Szydłowieckie Wieńcowanie

Tradycją mieszkańców gminy Szydłowiec stało się wspólne obchodzenie święta plonów pod nazwą...

Więcej...
9. SZYDŁOWIECKI PLENER MALARSKI

Od 5 do 12 września już po raz 9 w Szydłowcu odbywa się Plener Malarski im. Władysława...

Więcej...