W miejscu dzisiejszego zamku istniał już w XIII wieku rycerski gród obronny, broniący przeprawy przez rozlewiska rzeki Korzeniówki na szlaku Końskie – Wierzbica – Iłża. Zbudowano go na sztucznej wyspie, umocnionej drewniano-ziemnymi konstrukcjami. Drewniane ściany grodu zastąpiono prawdopodobnie jeszcze w XIII lub XIV w. murami z kamienia ułożonymi na pionowo wbitych palach, których resztki znaleziono pod dziedzińcem. Fundatorem zbudowania niewielkiego murowanego dworu był najprawdopodobniej Jakub Szydłowiecki.

W latach 1470 – 1480 Stanisław Szydłowiecki, kasztelan radomski i żarnowski, wybudował murowany zamek złożony z dworu mieszkalnego, wieży bramnej i muru obronnego. Dojazd do zamku zapewniał most zwodzony. Czterokondygnacyjną część mieszkalną zbudowano z kamienia, na piętra i do wieży wiodły z dziedzińca zewnętrzne drewniane schody. Budynek został otynkowany, a naroża ozdobiono szaroniebieskimi boniami.

Po śmierci Stanisława Szydłowieckiego, w latach 1514 – 1517 dalszą rozbudowę zamku podjął jeden z jego synów, Mikołaj. Wybudował dwupiętrowe skrzydło wschodnie i dostosował do niego istniejący już budynek starego dworu. Od południa powstał mur kurtynowy, łączący skrzydło wschodnie z wieżą bramną, wybrukowano dziedziniec. W reprezentacyjnej części wschodniego skrzydła urządzono loggię widokową. W ciągu około dziesięciu lat powstała wspaniała, renesansowa rezydencja magnacka. Wokół zamkowej fosy założono ogród i zwierzyniec.

Zamkowe wnętrza zdobiły bogate polichromie, których autorami byli Stanisław Samostrzelnik i malarz Piotr, którego na prośbę Krzysztofa Szydłowieckiego, przysłał z Królewca przyjaciel Krzysztofa, Albrecht Hohenzollern.

Dzisiejszą postać zamku zawdzięczamy Radziwiłłom, którzy zostali właścicielami Szydłowca w roku 1548. Radziwiłłowie bardzo dbali o swoje szydłowieckie dobra. Były one oczkiem w głowie Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotki“, który dokonał gruntownej modernizacji zamku. Zmienił komunikację, dobudowując od strony dziedzińca zewnętrzną klatkę schodową, rozbudował loggię wschodniego skrzydła, dobudował narożne bastiony z balkonami widokowymi. Prace kontynuował po jego śmierci syn, Albrycht Władysław, wymieniony w inskrypcji umieszczonej w pięknym portalu z radziwiłłowskimi herbami, umieszczonym w 1629 roku nad wewnętrznym, parterowym wejściem do wschodniego skrzydła.

Zamek upiększali tekże następni właściciele. Mikołaj Radziwiłł i jego żona Maria z Gawdzickich, mieszkający w zamku od 1788 roku, urządzili na nowo komnaty wschodniego skrzydła. Wnętrza otrzymały dekoracje malarskie, wybudowano kominki, piece, położono ozdobne posadzki. Anna Sapieżyna, która w 1802 roku, po śmierci ostatniego spadkobiercy, Macieja Radziwiłła, kupiła zamek na licytacji od rządu austriackiego, urządzała pokoje zamkowe w modnym wówczas stylu empire. Ich śladem jest piękny wystrój jedynej zachowanej z tych czasów komnaty II piętra, tzw. „saloniku sapieżyńskiego“. Niestety – w 1802 roku Anna Sapieżyna, namawiana przez ministra skarbu księcia Druckiego-Lubeckiego, odsprzedała szydłowieckie dobra skarbowi Królestwa Polskiego.

Po powstaniu listopadowym po którym Królestwo Polskie nie tylko straciło własną autonomię lecz formalnie przestało istnieć, a jego obszar stał się częścią Rosji – tzw. Krajem Przywiślańskim, zamek nadal wchodził w skład dóbr rządowych. Tak zaczął sie jego powolny upadek. Począwszy od lat 30-tych XIX wieku zamek powoli niszczał. Był użytkowany jako siedziba dzierżawcy dóbr rządowych i skład zbożowy, po powstaniu styczniowym przeszedł pod zarząd Moryca Engemana, który urządził w nim skład piwa. Na szczęście jeszcze w 1847 roku wyposażenie kaplicy zamkowej przeniesiono do kościoła św.Zygmunta.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, szydłowiecki zamek został uznany za zabytek. Niszczejące pomieszczenia zaczęto częściowo remontować, choć dotyczyło tpo tylko zachodniego skrzydła. Opiekę nad obiektem sprawowało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół“ , następnie „Związek Strzelecki“. Górne sale II piętra skrzydła zachodniego wykorzystywano na przedstawienia teatralne i zabawy obywatelskie, dolne na magazyny. Dzięki funduszom rządowym zamek udało się uratować przed dewastacją i ruiną remontując pokrycie dachu, usuwając gruz wypełniającu skrzydło wschodnie i naprawiając otwory okienne i ściany.

W czasie wojny zamek zamieszkiwali uchodźcy wysiedleni przez Niemców z terenów Polski zajętych przez III Rzeszę a także Żydzi, gdyż Szydłowiec okupanci zamienili w otwarte getto.

Po wojnie przeprowadzono gruntowne prace remontowe całego obiektu, zakończone w 1963 roku. Poddano konserwacji zabytkową kamieniarkę portali i okien, częściowo zrekonstruowano i zakonserwowano polichromie zewnętrzne i wewnętrzne. W zamku otwarto dom kultury z kinem studyjnym i biblioteką publiczną. Od roku 1965 mieściła się w w zamku Międzywojewódzka Pracownia Konserwacji Zabytków, a w 1975 otwarto unikalne w skali europejskiej Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych.

(kp)

Sport

Turniej z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja

Dziewięć drużyn, ponad 70 zawodników wzięło udział w X Szydłowieckim Turnieju Piłki Nożnej z...

Więcej...
Zagrają na igrzyskach

Siatkarki z Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jana Pawła II w Szydłowcu awansowały do...

Więcej...
Siatkarki z PSP nr 2 w finale

12 kwietnia w Przysusze odbył się półfinał miedzypowiatowy w siatkówce dziewcząt i chłopców....

Więcej...
Kolejny powód do dumy

14.04.2018 roku reprezentacja IKO Matsushima Polska "MUSHIN" Honbu Dojo Szydłowiec w składzie:...

Więcej...

Edukacja

Laureatki konkursu plastycznego

Patrycja Głowacka z klasy IV Publicznej Szkoły Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Sadku,...

Więcej...
„Mali Odkrywcy” z wyróżnieniem

10 maja 2018 r. w piękny słoneczny dzień odbył się I Integracyjny Przegląd Piosenki Ludowej pod...

Więcej...
Nauczyciele wystawili „Kota w butach”

Wspaniała scenografia, pomysłowe kostiumy, świetne kreacje aktorskie, a do tego wpadające w ucho...

Więcej...
Oddział dwujęzyczny czeka na uczniów

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Pawła II w Szydłowcu rozszerza swoją ofertę edukacyjną...

Więcej...

Kultura

Koncert wiosenny

W końcu zjawiła się długo wyczekiwana wiosna. Z tej okazji w Szydłowieckim Centrum Kultury –...

Więcej...
Szydłowieckie ZygmuntyZapraszamy na majówkę!

Już po raz kolejny Szydłowiec będzie świętował dni miasta - w dniach 2-3 maja odbędą się...

Więcej...
Burmistrz przyznał nagrody

Burmistrz Szydłowca Artur Ludew postanowił w sposób szczególny wyróżnić dwoje młodych aktorów z...

Więcej...
„To nasze życie…” – promocja książki

7 kwietnia w Szydłowieckim Centrum Kultury - Zamek odbyła się promocja książki „To nasze życie…...

Więcej...